Windows 10 Güncellemelerini Denetimli Şekilde Yönetme
Windows 10, güvenlik açıklarını kapatmak için güncellemeleri arka planda indirip kurmaya çalışır. Mantık olarak doğru bir yaklaşım, ancak pratikte can sıkıcı sonuçlar doğurabilir: sunum yapacağınız sabah beklenmedik bir yeniden başlatma, sınırlı internet kotanızın bir gecede tükenmesi ya da yeni bir sürücünün ekran kartınızla kavga etmesi. İyi haber şu ki güncellemeleri tamamen kapatmadan, yalnızca zamanlamasını ve koşullarını kendinize göre ayarlayabilirsiniz. Aşağıda windows güncelleme kontrol ayarlarını adım adım, sebeplerini de açıklayarak ele alıyorum.
Önce Windows Update'in nasıl çalıştığını anlayın
Windows Update üç aşamada iş görür: denetleme (yeni bir şey var mı?), indirme ve kurulum. Bu aşamaların bazıları yeniden başlatma gerektirir, bazıları gerektirmez. Ayrıca tüm güncellemeler aynı ağırlıkta değildir:
- Güvenlik ve kalite güncellemeleri: Küçük boyutlu, düzenli aralıklarla gelir. Bunları geciktirmek uzun vadede risklidir.
- Sürüm (özellik) güncellemeleri: Windows 10'un sürüm numarasını değiştiren büyük paketler. Kurulumu uzun sürer ve nadiren de olsa uyumluluk sorunu çıkarır.
- Sürücü güncellemeleri: Üretici tarafından Microsoft'a verilen sürücüler. Bazen üreticinin kendi sitesindeki sürümden daha eskidir.
- Microsoft Defender tanımları: Günde birkaç kez gelebilir, çok küçüktür ve kesinlikle engellenmemelidir.
Amaç güncellemeyi durdurmak değil, büyük paketlerin sizin uygun olduğunuz saatte kurulmasını sağlamak. Bu ayrımı akılda tutmak, aşağıdaki ayarları neden şu şekilde yaptığınızı anlamanızı kolaylaştırır.
Ayarlar üzerinden yapılabilecek temel düzenlemeler
Başlat > Ayarlar > Güncelleştirme ve Güvenlik > Windows Update yolunu izleyin. Buradaki üç bölüm işinizi büyük ölçüde görür.
Etkin saatleri belirlemek
"Etkin saatleri değiştir" seçeneği, bilgisayarı hangi saat aralığında kullandığınızı Windows'a bildirir. Bu aralıkta otomatik yeniden başlatma yapılmaz. Aralığı en fazla 18 saat olarak ayarlayabilirsiniz; örneğin 08:00–02:00 dediğinizde yeniden başlatmalar gece geç saatlere kayar. "Etkin saatleri etkinliğime göre otomatik olarak ayarla" seçeneğini kapatıp değerleri elle girmek daha öngörülebilir sonuç verir.
Güncellemeleri duraklatmak
"Gelişmiş seçenekler" altındaki duraklatma özelliği, güncellemeleri 7 günlük dilimler hâlinde, toplamda 35 güne kadar erteler. Yoğun bir dönem geçiriyorsanız kullanışlıdır, ancak iki noktayı bilmek gerekir: süre bitince Windows tüm bekleyen güncellemeleri kurmadan yeni bir duraklatma yapmanıza izin vermez; ayrıca duraklatma sırasında güvenlik yamaları da gecikir. Bunu bir tatil modu gibi düşünün, kalıcı bir çözüm gibi değil.
Bildirim ve otomatik indirme davranışı
Aynı gelişmiş seçenekler ekranında şu iki anahtar önemlidir:
- "Güncelleştirme sırasında diğer Microsoft ürünleri için güncelleştirmeler al": Office gibi ürünleri de kapsar, açık kalması iyidir.
- "Bir güncelleştirmeyi tamamlamak için cihazın yeniden başlatılması gerektiğinde bildirim al": Bunu açık tutun. Sürpriz yeniden başlatmaların önüne geçmenin en basit yolu, uyarıyı görebilmektir.
İnternet bağlantınız üzerinden dolaylı kontrol
Kotalı ya da yavaş bir bağlantı kullanıyorsanız, ağı "ölçülü bağlantı" olarak işaretlemek etkili bir frendir. Ayarlar > Ağ ve İnternet içinde ilgili ağı seçip "Ölçülü bağlantı olarak ayarla" seçeneğini açtığınızda Windows büyük güncellemeleri kendiliğinden indirmez; yalnızca kritik olanları alır. Bağlantı hızınızdan şikâyetçiyseniz kablosuz ağ performansını iyileştirme yöntemlerini anlattığımız rehber de bu ayarla birlikte işinize yarayacaktır.
Bir diğer nokta Teslim İyileştirme. Gelişmiş seçenekler > Teslim İyileştirme yolundan bant genişliği sınırı koyabilir, güncelleme parçalarının internetteki diğer bilgisayarlarla paylaşılmasını kapatabilirsiniz. Yerel ağ dışına paylaşımı kapatmak, yükleme trafiğinizi belirgin biçimde azaltır.
Sorun çıkaran bir güncellemeyle karşılaşırsanız
Bir güncelleme sonrası ses gitti, yazıcı görünmüyor ya da sistem donuyorsa panik yapmadan sırayı takip edin:
- Windows Update > Güncelleştirme geçmişini görüntüle ekranından en son kurulanın KB numarasını not edin.
- Aynı ekranda "Güncelleştirmeleri kaldır" bağlantısıyla ilgili paketi kaldırın ve bilgisayarı yeniden başlatın.
- Sorun sürücü kaynaklıysa Aygıt Yöneticisi'nden ilgili donanımı bulup "Sürücüyü geri al" seçeneğini kullanın.
- Sorunlu paketin tekrar kurulmasını istemiyorsanız güncellemeleri geçici olarak duraklatıp üreticinin yeni sürüm çıkarmasını bekleyin.
Büyük sürüm güncellemelerinden önce önemli belgelerinizi harici bir diske kopyalamak iyi bir alışkanlıktır. Yanlışlıkla silinen dosyaları kurtarma yöntemleri her zaman işe yaramaz; en güvenilir yedek,